Tổng quan hướng dẫn xây dựng văn hóa doanh nghiệp

20/04/2018

Xây dựng văn hóa doanh nghiệp là yêu cầu tất yếu trong quá trình phát triển thương hiệu. Xây dựng văn hóa doanh nghiệp như thế nào sẽ được bật mí ngay sau đây.

Base Resources - Văn hóa công ty không chỉ là chiếc áo khoác thương hiệu bên ngoài mà còn là công cụ quản trị kinh doanh. Một nhà lãnh đạo có tầm luôn tìm cách sử dụng dạng “quyền lực mềm” này để giữ chân nhân tài, tạo ra môi trường làm việc gắn kết, góp phần phát triển doanh thu và thương hiệu. 

 

Lần này, Base HR sẽ gửi đến độc giả chủ đề về Hướng dẫn xây dựng  trong nội dung bài viết sau đây.

 

1. Văn hóa doanh nghiệp là gì? Cấu trúc văn hóa doanh nghiệp

 

1.1. Định nghĩa về văn hóa doanh nghiệp

 

Có rất nhiều khái niệm về văn hóa doanh nghiệp, nhưng tựu chung, văn hóa doanh nghiệp có thể được định nghĩa là “tập hợp những giá trị và chuẩn mực về niềm tin, hành vi, cách nhận thức và phương pháp tư duy được mọi người trong công ty cùng công nhận, suy nghĩ và hành động như một thói quen.”

 

Có thể nói nôm na:

 

Văn hóa doanh nghiệp giống như tính cách và đời sống tinh thần của con người, ảnh hưởng đến lối sống, hành vi của người đó. Xây dựng văn hóa công ty quyết định sự thành bại và tồn tại lâu dài của mỗi doanh nghiệp. 

 

1.2. Cấu trúc văn hóa doanh nghiệp

 

Để hiểu sâu sắc hơn về xây dựng văn hóa doanh nghiệp, chúng ta hãy tìm hiểu những bộ phận quan trọng cấu thành nền văn hóa đó. Cấu trúc văn hóa doanh nghiệp được chia thành 3 cấp độ cụ thể:

 

  • Cấp độ thứ nhất: Cơ cấu hữu hình của doanh nghiệp

 

Cấp độ thứ nhất trong cấu trúc văn hóa doanh nghiệp là những giá trị văn hóa hữu hình, bao gồm các sự vật và sự việc mà một người có thể nghe, nhìn và cảm nhận khi tiếp xúc với một tổ chức lạ. Cấp độ văn hóa này dễ thay đổi và chịu ảnh hưởng từ tính chất công việc kinh doanh, quan điểm nhà lãnh đạo,...

 

Một số biểu hiện của cấp độ thứ nhất trong văn hóa doanh nghiệp như:

  • Cơ cấu tổ chức phòng ban của doanh nghiệp.
  • Các văn bản quy định quy tắc hoạt động doanh nghiệp.
  • Kiến trúc công ty, phong cách bài trí và các biểu tượng, logo và khẩu hiệu,...
  • Công nghệ sản phẩm, hình thức và mẫu mã sản phẩm.
  • Cách ăn mặc và ứng xử, thái độ hành vi và cách biểu lộ cảm xúc...

 

  • Cấp độ thứ hai: Các giá trị được công khai (Chiến lược, mục tiêu, triết lý doanh nghiệp)

 

Những giá trị được công khai cũng là yếu tố hữu hình vì có thể được nhận biết và diễn đạt một cách rõ ràng, chính xác. Mỗi doanh nghiệp dù lớn hay nhỏ đều xây dựng các quy định, chiến lược, triết lí và mục tiêu riêng để làm kim chỉ nam cho toàn bộ nhân viên. Đây là cách để định hướng cho nhân viên phong cách làm việc trong môi trường doanh nghiệp, rèn luyện ứng xử một số tình huống thường gặp.

 

  • Cấp độ thứ ba: Các quan niệm chung (niềm tin, nhận thức, suy nghĩ và tình cảm chung)

 

Dù là văn hóa dân tộc hay văn hóa doanh nghiệp thì đều có những quan niệm chung hình thành và ăn sâu vào tâm lý các thành viên, tồn tại trong thời gian dài cùng sự phát triển của doanh nghiệp. Đây là yêu cầu tối thiểu để nội bộ doanh nghiệp đi cùng nhau và tồn tại - bất kì một hành vi ngược lại nào quan niệm chung cũng sẽ bị chối bỏ và đào thải. 

 

Ba cấp độ trên hòa quyện và ảnh hưởng lẫn nhau tạo ra cấu trúc doanh nghiệp đặc trưng của mỗi công ty. 

 

2. Vai trò của văn hóa doanh nghiệp

 

Theo nghiên cứu của những nhà xã hội học Mỹ, giá trị công ty có thể tăng lên 200% hoặc hiệu quả hơn nữa nếu tuân thủ và thực hiện văn hóa doanh nghiệp chính đáng. 

 

- Văn hóa doanh nghiệp tạo ra sự thành công cho tập thể, tạo động lực làm việc cho tất cả các thành viên

 

Quan niệm mới về lãnh đạo hiện nay là, “team work is dream work”, nghĩa là sự thành công công ty không chỉ đo bằng sự thành công cá nhân ai đó mà là sự chung sức của một tập thể. 

 

Văn hóa nội bộ thiết lập mục tiêu và hướng mọi người đạt được mục tiêu đó. Tất cả họ đều đồng lòng và chung sức để trở thành tập thể chiến thắng khi đó sẽ có động lực làm việc hết mình. Đây là chìa khóa của sự gắn kết các thành viên đồng thời tạo ra thành công cho công ty.

 

- Văn hóa doanh nghiệp giúp các thành viên hiểu được giá trị bản thân đối với công ty

 

Nhân viên làm việc trong công ty có môi trường văn hóa tốt luôn hiểu rằng bản thân họ là thành phần không thể thiếu của công ty, giống như mắt xích trong một chuỗi dây chuyền hoạt động. Họ được quyền chia sẻ ý tưởng, hưởng quyền lợi chính đáng, được ghi nhận thành công và có phần thưởng tương xứng cho tâm huyết bỏ ra.

 

- Văn hóa doanh nghiệp xây dựng tinh thần đoàn kết, chung tay vượt qua những khó khăn và thử thách

 

Văn hóa doanh nghiệp chính là văn hóa sự gắn kết và sự hy sinh tự nguyện của tất cả các thành viên. Vai trò văn hóa doanh nghiệp càng được khẳng định hơn bao giờ hết khi công ty rơi vào hoàn cảnh khó khăn, thậm chí đứng trước bờ vực phá sản.

 

Sự đồng lòng và chung sức của cả tập thể chính là sức mạnh giúp công ty chống đỡ và vượt qua giông bão. Một ví dụ điển hình trong trường hợp này chính là câu chuyện của hãng ô-tô Ford. 

 

Trong cuộc khủng hoảng năm 2008, khi các đối thủ đã phải phá sản thì Ford vẫn trụ vững qua giai đoạn khó khăn nhờ đội ngũ nhân viên hết lòng trung thành. Chính những nhân viên này không những đã sẵn sàng làm việc không lương và thêm giờ không đòi hỏi, mà còn động viên các lãnh đạo cố gắng cùng vượt qua khoản nợ. Có thể thấy, sự gắn kết nội bộ chính là chìa khóa thành công cho Ford trong thời điểm này. 


3. Các bước xây dựng văn hóa doanh nghiệp

 

Với tầm quan trọng như vậy, làm thế nào để xây dựng văn hóa nội bộ khi bạn vốn không quen với khái niệm này? Base gợi ý cho bạn 3 bước cơ bản như sau:

 

Bước 1: Đặt nền móng và xác định giá trị cốt lõi

 

Với vai trò là một lãnh đạo công ty, hãy xác định giá trị cốt lõi mà công ty đang hướng đến. Sau đó bàn bạc và thảo luận chuyên sâu cùng các lãnh đạo khác để xây dựng nền móng đầu tiên cho văn hóa doanh nghiệp.

 

Một số câu hỏi xác định giá trị cốt lõi doanh nghiệp:

 

  • Sứ mệnh, tầm nhìn và mục tiêu dài hạn của công ty là gì?
  • Bạn muốn công ty mình được biết đến như thế nào? 
  • Mục tiêu kinh doanh của công ty có phù hợp với giá trị cá nhân của tập thể nhân viên?
  • Mục tiêu văn hóa công ty hướng đến là gì? (Ví dụ, tinh thần làm việc nhóm được nâng cao, thành công của nhân viên được công nhận,...)

 

Bước 2: Thực hành văn hóa

 

Sau khi xác định được giá trị cốt lõi của văn hóa công ty, nhà lãnh đạo sẽ đưa các giá trị văn hóa đi vào thực tiễn bằng hành động cụ thể. Bạn có thể tham khảo 3 hành động cơ bản như sau:

 

  • Phổ biến kiến thức chung: Ban hành quy định, quy chế chung và tổ chức các buổi trò chuyện giữa lãnh đạo và tập thể nhân viên về giá trị văn hóa công ty. Mục tiêu là giúp đội ngũ nhân viên hiểu rõ và ý thức được lợi ích của văn hóa nội bộ đến sự phát triển của bản thân và công ty.
  • Triển khai hoạt động văn hóa công ty cụ thể: Kiến trúc và nội thất văn phòng, đồng phục, nghi thức, team building, hệ thống khen thưởng, du lịch công ty,...
  • Ổn định và phát triển văn hóa: Nhà lãnh đạo phải duy trì và cập nhật những yếu tố mới để phát triển thêm giá trị hữu ích cho văn hóa doanh nghiệp để nó không bị lạc hậu khi môi trường xung quanh thay đổi.

 

Bước 3: Đánh giá và điều chỉnh văn hóa công ty thường xuyên

 

Sự phản hồi của nhân viên là cơ sở quan trọng để đánh giá văn hóa công ty có phù hợp với hoạt động hàng ngày và giá trị nhân viên mong muốn. Bởi vậy, người quản lý nhân sự cần thực hiện khảo sát hàng năm và các buổi trò chuyện cùng nhân viên để đánh giá văn hóa công ty. 

 

Văn hóa công ty luôn chịu ảnh hưởng từ môi trường bên ngoài như: Văn hóa dân tộc, công nghệ, sự thay đổi nguồn lực đa quốc gia, chính sách vĩ mô nhà nước,...nên cần được điều chỉnh kịp thời và thích hợp trên cơ sở giá trị cốt lõi để gia tăng lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp.


4. Một số ví dụ về văn hóa doanh nghiệp

 

Văn hóa doanh nghiệp vốn là khái niệm vĩ mô và đa chiều. Mỗi doanh nghiệp, tổ chức đều sở hữu văn hóa công ty đặc trưng, không nơi nào giống nhau hoàn toàn. Hãy cùng Base HR điểm qua 5 ví dụ điển hình về các công ty thành công trong xây dựng văn hóa nội bộ theo xếp hạng của trang https://www.entrepreneur.com/.

 

Ví dụ 1: Thương hiệu giày online Zappos

 

Zappos là công ty không chỉ nổi về những đôi giày mà còn nhờ văn hóa doanh nghiệp đặc biệt. Zappos luôn đặc văn hóa lên hàng đầu, và yếu tố phù hợp với văn hóa doanh nghiệp chiếm vai trò quan trọng nhất trong bất kì quyết định tuyển dụng nào. 

 

Nhân viên mới của Zappos, sau tuần đầu làm việc, thậm chí còn được nhận 2000$ nếu chọn rời đi vì cảm thấy không hợp với văn hóa công ty. Nhân viên nào cũng nằm lòng bảng 10 giá trị văn hóa cốt lõi. Phần lớn ngân sách công ty được dành chi cho các hoạt động team building. Điều này giúp cho nội bộ Zappos thành một khối cực kỳ gắn kết và hạnh phúc, kéo theo đó là kết quả kinh doanh tích cực. 

 

Ví dụ 2: Công ty kinh doanh mắt kính online Warby Parker

 

Thương hiệu mắt kính online Warby Parker chuyên sản xuất và phân phối trực tiếp mắt kính đến người tiêu dùng cũng là một cái tên nổi tiếng về độ “chịu chơi” cho xây dựng văn hóa. 

 

Họ thành lập hẳn một nhóm nhân viên đặc biệt chuyên phụ trách các hoạt động tập thể. Nhóm này chịu trách nhiệm liên tục thiết kế những hoạt động để toàn bộ nhân viên được tham gia, và họ muốn rằng mọi nhân viên công ty đều ngóng đợi hoạt động đó. Ngoài ra, nhóm cũng khuyến khích gắn kết bằng việc giao cho các nhân viên cùng thực hiện vệ sinh và dọn dẹp một số khu vực của công ty; hay tổ chức các buổi ăn trưa ngẫu nhiên giữa thành viên các phòng.

 

Ví dụ 3: Southwest Airlines 

 

Southwest Airlines là hãng hàng không đã tồn tại được 43 năm trong ngành, qua nhiều khủng hoảng của ngành này. Sở dĩ làm được điều này, một phần là nhờ đội ngũ nhân viên luôn sẵn sàng chia sẻ trách nhiệm với công ty. Southwest Airlines liên tục trao đổi với nhân viên về mục tiêu và sứ mệnh của mình như một cách để trao cho họ một mục đích. Southwest cho phép nhân viên của mình “làm bất kì cách nào có thể” để đem lại dịch vụ tốt nhất cho khách hàng và thực hiện được mục đích này. 

 

Ví dụ 4: Công ty dầu khí Chevron

 

Trong khi các công ty về dầu khí thường không mấy khi nhận được nhiều thiện cảm thì Chevron lại được các nhân viên hết lòng ca ngợi vì văn hóa chú trọng sức khỏe, an toàn và các nhân viên không ngần ngại hỗ trợ lẫn nhau. 

 

Chevron đã chứng minh sự quan tâm săn sóc đến sức khỏe của nhân viên bằng cách đầu tư thẻ thành viên tập gym hay các môn thể thao khác. Họ cũng cung cấp các chương trình chăm sóc sức khỏe khác như massage hay personal training. Nhân viên thường xuyên được nhắc nhở là nên dành thời gian nghỉ ngơi đều đặn. Điều này khiến nhân viên cảm thấy hài lòng và được tôn trọng. 

 

Ví dụ 5: SquareSpace

 

SquareSpace là một start up thành công được bình chọn là một trong những nơi làm việc tốt nhất tại thành phố New York Mỹ. 

 

Văn hóa của SquareSpace hướng đến tiêu chí “Phẳng, mở và sáng tạo”. Điều này đồng nghĩa sẽ có rất ít hoặc không có khoảng cách giữa lãnh đạo và nhân viên.

 

Ngoài ra, SquareSpace cũng cung cấp bảo hiểm sức khỏe 100% cho nhân viên; chế độ nghỉ phép linh hoạt; không gian làm việc trẻ trung và năng động với khu vực thư giãn riêng. Đồ ăn luôn được phục vụ tận bàn cho nhân viên và hàng tháng vẫn có những bữa “quẩy” cho nhân viên tham gia, đúng theo tiêu chí trẻ trung nó đặt ra. 


Xây dựng văn hóa doanh nghiệp là chiến lược cạnh tranh không thể thiếu trong thời đại hiện nay; tuy nhiên nó không phải tự nhiên mà có. Hi vọng bài viết sẽ cung cấp nhiều thông tin hữu ích giúp bạn tìm ra hướng đi cụ thể trong việc xây dựng văn hóa đặc trưng cho công ty mình. 
 

Bên cạnh các bài blog chất lượng, Cộng đồng HR 4.0 | Base People còn đem tới các bạn những số tạp chí online được biên soạn kĩ lưỡng với hàm lượng kiến thức sâu rộng, phục vụ thiết thực cho công việc hàng ngày của những người làm tuyển dụng-nhân sự và quản lý doanh nghiệp. 

 

Download miễn phí combo 5 tài liệu tuyển dụng-nhân sự chỉ với 1 click tại đây.

Từ khóa

văn hóa công ty là gì ví dụ về văn hóa doanh nghiệp vai trò của văn hóa doanh nghiệp cấu trúc văn hóa doanh nghiệp văn hóa nội bộ văn hóa doanh nghiệp

Bài viết liên quan

3 quy tắc vàng để xây dựng giá trị cốt lõi của doanh nghiệp

Làm thế nào để bạn xây dựng được bộ giá trị cốt lõi độc đáo, chính xác và bền vững nhất cho doanh nghiệp?

Văn hóa doanh nghiệp (thực sự) là gì: Vì sao “văn hóa tốt” vẫn không giữ chân được người tài?

Cái giá của sự lầm tưởng về văn hóa doanh nghiệp là sự bỏ việc của hàng loạt nhân viên.

Xây dựng văn hoá doanh nghiệp: 8 loại hình đặc trưng bạn cần biết

Bạn có thể tìm thấy định hướng xây dựng văn hoá cho doanh nghiệp mình qua 8 loại hình đặc trưng sau.

Đăng ký nhận bản tin